JAPONYA CEZA İNFAZ SİSTEMİ-I

Yazılarımda infaz alanında örnek çalışmalar yapan ülke sistemlerini açıklamaya çalışıyorum. Bu kapsamda bugüne kadar; İngiltere, Amerika Birleşik Devletleri, Avustralya ve Kanada sistemleri hakkında bilgi verdim. Bu ayki yazımda hükümlülerin rehabilitasyonu bakımından etkili çalışmalar yapan Japon İnfaz Sitemi hakkında açıklamalarda bulunacağım.

Japonya'da; Ceza Kanunuyla birlikte 1908 yılında yürürlüğe giren “Cezaevi Kanunu” ile; hükümlülerin ihtiyaç duydukları malzemelerin temin edilmesi, hijyen ve tıbbi bakım hizmetinin sağlanması ile hükümlülere eğitim verilmesi gibi temel haklar güvence altına alınmıştır . Bununla beraber, II. Dünya Savaşı sonrası Japon Anayasası yürürlüğe girmesi ile birlikte, yasal sistem ve bu sistemin felsefesi önemli ölçüde değiştirilmiş, bu kapsamda ceza infaz kurumlarının yönetimi ve uygulamalarında önemli gelişmeler görülmüştür.

Bu kapsamda; daha sonra yürürlükten kaldırılan “Ceza İnfaz Kurumları Kanunu” ile; infaz kurumlarında uygulanan rehabilitasyon programları ile hükümlülerin topluma kazandırılmasını, hükümlülerin haklarını ve yükümlülüklerini güvence altına alan “modern ceza infaz kurumu yönetim felsefesi” kabul edilmiştir. “Ceza İnfaz Kurumları Kanunu” Mecliste 1982 yılından itibaren üç kez değiştirilmiş, ancak değişikleri içeren Kanun, cezaevi sistemine gösterilen muhalefet nedeniyle yürürlüğe girmemiştir.

2002 yılından 2003 yılına kadar; “Nagoya Ceza İnfaz Kurumunda” ölüm ve yaralama olaylarının meydana gelmesi sonucunda, ceza infaz kurumu yönetiminin hükümlülere davranış şekli açıkça ortaya çıkmıştır. Bu nedenle Adalet Bakanlığı, Aralık 2003'te özel uzmanlardan oluşan “Ceza İnfaz Kurumu Yönetimi Reform Konseyi”ni kurmuş ve bu Konsey “Ceza İnfaz Kurumu Yönetimi Reform Konseyinin Tavsiyeleri”ne ilişkin bir rapor yayınlamıştır.

İlgili raporda , çeşitli reformlarla ilgili tavsiyeler yer almakta olup, bunlar arasında özelikle cezaevi reformunun başarılı olması için acilen “Cezaevi Kanunun” revize edilmesi gerektiği önerilmiştir .

“Ceza İnfaz Kurumu Yönetimi Reform Konseyi”nin tavsiyelerinden sonra Adalet Bakanlığı; Cezaevi Kanunun değiştirilmesi için harekete geçerek, hükümlülerin maruz kaldığı davranışların gözden geçirilerek, ceza infaz kurumlarının yönetimine ve hükümlülerin rehabilitasyonuna ilişkin bir kanun hazırlamıştır. 18 Mayıs 2005 tarihinde, Meclisin 162'inci oturumunda kabul edilen bu Kanun, 24 Mayıs 2006 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Bu düzenlemeden sonra; “Ceza İnfaz Kurumları ve Hükümlülerin Rehabilitasyonu Kanununda” kısmen değişiklik yapan Kanun hazırlanmıştır . Meclisin 164'üncü oturumunda, 2 Haziran 2006 tarihinde kabul edilen bu Kanun, 1 Haziran 2007 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu değişiklik uyarınca, Ceza İnfaz Kurumları ve Hükümlülerin Rehabilitasyonu Kanunun ismi “Ceza Tutukevleri Kurumları ve Tutuklu ve Hükümlülerin Rehabilitasyonu Kanunu” olarak değiştirilmiştir. Bu değişiklikler ile Ceza İnfaz Kurumları Kanunu yaklaşık 100 yıl içinde ilk kez tamamıyla değiştirilmiştir.

Japonya'da genel bir tabir olarak kullanılan “ceza kurumları” ifadesi; ceza infaz kurumlarını, çocuk ceza infaz kurumlarını ve tutukevlerini ifade etmektedir. Ceza infaz kurumları ve çocuk ceza infaz kurumlarında hükümlüler barındırılmakta olup, bu kurumlarda rehabilitasyon programları uygulanmaktadır. Tutukevlerinde ise yargılaması devan eden tutuklular bulunmaktadır.

Nisan 2011 itibariyle, bu Ülkede 188 ceza infaz kurumu bulunup, bu kurumların 62'sini ceza infaz kurumu, 7'sini çocuk ceza infaz kurumu, 8'ini tutukevi, 8'ini bölge ceza infaz kurumu, 103'ünü bölge tutukevi oluşturmaktadır.

Bu ceza kurumları Adalet Bakanlığı tarafından idare edilmektedir. Adalet Bakanlığına bağlı olarak görev yapan “Ceza İnfaz Kurumları Bürosu”, sekiz bölge müdürlüğü ile ceza infaz kurumlarını yönetmektedir. Adalet Bakanlığının bünyesinde görev yapan müfettişler, yılda en az bir kez ceza infaz kurumlarını aniden denetlemektedir.

Bu Ülkede bulunan ceza infaz kurumlarının yönetiminde; kurumun büyüklüğü ve diğer faktörler dikkate alınarak bazı değişiklikler görülebilmektedir. Örneğin, büyük ceza infaz kurumlarında ceza infaz kurumu müdürüne bağlı beş ayrı bölüm bulunmaktadır .

Bu bölümler ;
a. Genel işler bölümü (üç kısımdan oluşmakta olup, bunlar; genel işler kısmı, mali kısım ve malzeme temin kısmı),
b. Rehabilitasyon bölümü (rehabilitasyon ünitesi için üst süpervizer ve buna bağlı dört ayrı şef süpervizer, ceza infaz kurumu ünitesi için üst süpervizer ve buna bağlı dört ayrı şef süpervizer,),
c. Eğitim bölümü (üst süpervizer ve buna bağlı eğitim kısmı ve sosyal yardım kısmı),
d. Sağlık bölümü (sağlık kısmı ve ilaç kısmı),
e. Sınıflandırma ve Parol bölümü'dür (sınıflandırma kısmı için şef süpervizor, yerleştirme ve Parol kısmı için şef süpervizor).

Ceza infaz kurumlarındaki rehabilitasyon bölümü için, Nisan 1993'te “uzmanlar sistemi” yerine “bölümsel sistem” getirilerek ceza infaz kurumlarında hükümlülerin rehabilitasyonu için gerçekleştirilen çalışmaların en üst seviyede ihtisaslaşması ve zenginleştirilmesi sağlanmıştır.

2011 yılı itibariyle Japon ceza infaz kurumlarında 19.380 personel görev yapmaktadır. Bu personelin; 17.481'ini güvenlik servisinde görev yapan infaz ve koruma memurları olup, 913 'ünü eğitim ve değerlendirme servisinde görevli personel, 683 'ünü doktor, hemşire ve eczacı gibi sağlık servisinde görevli personel, 233'ünü diğer personel oluşturmaktadır. İnfaz ve koruma memurları dahil personelin tamamı hükümlülerin rehabilitasyonundan sorumlu olup, bu personel hükümlülerin çalıştırılmasından sorumlu “atölye uzmanlarından”; eğitimlerden ve kurslardan sorumlu “eğitim uzmanlarından”; hükümlülerin durumlarının ve içinde bulundukları çevrenin değerlendirmesinden sorumlu “değerlendirme uzmanlarından”; doktorlardan, eczacılardan, hemşirelerden ve diğer personelden meydana gelmektedir.

Devam edecek