JAPONYA CEZA İNFAZ SİSTEMİ-IV

Ceza infaz kurumlarında yürütülen “meslek edindirme” faaliyetleri kapsamında hükümlülerin topluma kazandırılması konusunda çalışmalar yapılmakta olup, bunun sonucunda; hükümlülere sadece mesleki beceri kazandırılmasının yeterli olmadığı, ayrıca psikolojik ve fiziksel sağlığının da geliştirilmesi ile çalışmayı istemesi gerektiği, ayrıca toplum içinde sorumluluk ve rol almaya bilinçlendirilmesinin önemli olduğu anlaşılmıştır. Bu kapsamda ceza infaz kurumlarında; modüler olarak hükümlülerin “mesleki sertifika” alması konusunda mesleki eğitim çalışmaları yürütülmektedir. Yukarıda açıklanan mesleki çalışmaları, hükümlüler genellikle ceza infaz kurumunun içinde gerçekleştirmekte olup, bazen de sosyalleşmelerini sağlamak amacıyla ceza infaz kurumu dışında çalışmalarına izin verilmektedir.

Devlet hükümlülerin; yiyecek, giyim ve barınma ihtiyaçlarını karşılamakta ayrıca hükümlülerin çalışmalarının karşılığında kendilerine teşvik esasına dayanan ücret ödemektedir. “Teşvik esasına dayanan ücret” uygulamasının amacı, hükümlülerin çalışmalarını teşvik etmek ve ayrıca ceza infaz kurumunda gerçekleştirilen rehabilitasyon çalışmaları sonunda salıverilen hükümlülere mali kaynak sağlamaktır. 2011 yılında; aylık olarak bir hükümlü için bu ücretin miktarı 4.723 Yen’dir.

Japon Ceza İnfaz Sisteminde “Değişim için rehberlik” (müdahale/rehabilitasyon programları) uygulaması ile; hükümlülerin işlediği suç nedeniyle sorumluluk duygusunu geliştirmeleri, salıverme sonrası sosyal hayata uyum için gerekli olan bilgi ve hayat tarzını kazanmalarını sağlamaya yardımcı olunmaktadır.
Bu uygulama; bütün hükümlüler için “genel değişim için rehberlik” (genel müdahale programları) ile özel ihtiyaçları bulunan hükümlüler için “özel değişim için rehberlik” (özel müdahale programları) olmak üzere iki kısımdan oluşmaktadır.

“Genel değişim için rehberlik” (genel müdahale programları) uygulaması; konferanslar ve bireysel görüşmeler yoluyla hükümlülerin;

a. Suç mağdurlarının ve ailelerinin durumlarını ve hislerini anlamaya çalışmalarını, ayrıca pişmanlıklarını ifade etmelerini,

b. Günlük hayat tarzlarını geliştirmelerini,

c. Salıverme sonrası kanunlara uyan davranış
göstermelerini sağlamaktadır.

“Özel değişim için rehberlik” (özel müdahale programları) uygulaması; maddi bağımlılığından arınmak için rehberlik uygulamaları, organize suç örgütleri ile irtibatı sona erdirme konusundaki rehberlik uygulamaları, cinsel suçtan hükümlülerin yeniden suç işlemelerinin önlenmesi için rehberlik uygulamaları, mağdur empatisi ile ilgili eğitim, trafik güvenliği için rehberlik ve iş bulma yardımı konusunda rehberlik alanlarından oluşmaktadır.

“Maddi bağımlılığından arınmak için rehberlik uygulamaları” ile ceza infaz kurumunda kamu görevlisi olmayan kişiler tarafından, madde bağımlılığından nasıl arınılacağı, hükümlülere madde kullanmadan nasıl yaşayacakları somut olarak gösterilmektedir.

“Organize suç örgütleri ile irtibatı sona erdirme konusunda rehberlik uygulamaları” ile ceza infaz kurumlarında hükümlülere, organize suç örgütlerinin yasadışı yapılanmalarını anlamaları, ayrıca bu gruplardan ayrılma motivasyonunu geliştirilmesi hedeflenmektedir.

“Cinsel suçtan hükümlülerin yeniden suç işlemelerinin önlenmesi için rehberlik uygulamaları”, farklı ülkelerde uygulanan benzer programlardaki uygulamalar ile hükümlülerin cinsel suç işlemelerine neden olan faktörleri belirlemelerine ve anlamalarına yardımcı olarak tekrar bu suçu işlememeleri için yapılmaması gerekenleri içermektedir.

“Mağdur empatisi ile ilgili eğitim” ile ceza infaz kurumlarına suç mağdurları olan kişiler davet edilerek, hükümlülerin doğrudan mağdurların düşüncelerini ve hislerini dinlemeleri, işledikleri suç ile yüzleşmelerini, tekrar suç işlememeleri hedeflenmektedir.

“Trafik güvenliği için rehberlik”, ceza infaz kurumlarında trafik kazası nedeniyle ölüme neden olan veya sürekli ciddi trafik kurallarını ihlal eden hükümlüler için uygulanmaktadır.

“İş bulma yardımı konusunda rehberlik”, ceza infaz kurumlarında hükümlülerin iş ortamına uygun davranış modellerini geliştirmeleri ve bu surette sağlıklı iletişim kurmaları ve düzenli iş sahibi olmalarını hedeflemektedir.

Japon İnfaz Sistemindeki bir diğer uygulama “özel ceza infaz kurumlarıdır.” Bu ceza infaz kurumlarının yapımı ve işletimi özel sektör tarafından gerçekleştirilmektedir.

Bu Ülkede, Mine’de bulunan “Mine Rehabilitasyon Merkezi” ile Hamada’da bulunan“Yamaguchi ve Shimane Asahi Rehabilitasyon Merkezi” kamu-özel sektör işbirliği ile işletilmektedir. Özel sektör tarafından işletilen ceza infaz kurumlarında ceza infaz kurumunun yapımı ile birlikte hükümlülerin rehabilitasyonu ve kurumun güvenliği özel sektör tarafından gerçekleştirilmektedir.

Bu uygulamanın yanında; Sakura’da “Kitsuregavva Rehabilitasyon Merkezi”, Kakogavva’da “Harima Rehabilitasyon Merkezi” tamamıyla özel sektör tarafından işletilmektedir.

Sonuç olarak, Japon İnfaz Sisteminin değerlendirilmesinde öne çıkan birkaç konu bulunmaktadır.

Bunlar;
a. Hükümlüler ile tutuklular ayrı rejime tabi tutulmuştur. Bu kapsamda hükümlülerin “rehabilitasyon” ve “eğitim programlarına” katılması zorunlu olup, tutuklularda bu zorunluluk bulunmamaktadır.
Bunlar;

b. Ceza infaz kurumlarında yürütülen çalışmalar arasında “spora” büyük önem verilmiş,
günlük spor programları oluşturulmuştur.

c. Hükümlü değerlendirme sistemine önem verilmiştir. Hükümlünün, hapis cezası kesinleştikten sonra bulunduğu kurumda 55 gün süren ilk değerlendirmesi yapılmakta, daha sonra rehabilitasyon merkezine gönderilmekte, hükümlünün burada 5 gün süren ikinci bir değerlendirilmesi gerçekleştirilmektedir. Bu değerlendirmeler sonucu hükümlünün “rehabilitasyon plânı” hazırlanmaktadır. Bu sisteme ilave olarak; 26 yaşından küçük hükümlüler ile özel rehabilitasyon programına katılması gereken hükümlülere, “Ceza İnfaz Kurumu Bölge Yönetimlerindeki” “değerlendirme birimleri tarafından, ilk değerlendirmeden iki ay sonra “ileri düzeyde değerlendirme” yapılmaktadır.