Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün faydalanıcısı olduğu “Yargısal Süreçlerde Çocuklar İçin Koruyucu ve Onarıcı Yaklaşımlar (YÖN) Projesi Çocuk Denetimli Serbestlik Sistemi için İstişare ve Model Geliştirme Çalıştayı”, 1-3 Eylül 2026 tarihleri arasında Ankara’da gerçekleştirildi.

Avrupa Birliği ve UNICEF tarafından ortak finanse edilen, UNICEF teknik desteğiyle Adalet Bakanlığı iş birliğinde yürütülen YÖN Projesi kapsamında düzenlenen çalıştayda; çocuklara özgü hapis dışı alternatiflerin geliştirilmesi, denetimli serbestlik çocuk bürolarına yönelik çocuk dostu fiziksel ve operasyonel standartların oluşturulması, vaka yönetiminin güçlendirilmesi ve yenilikçi müdahale yöntemlerinin geliştirilmesine yönelik çalışmalar ele alındı.

Çalıştayın açılışında Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdür Yardımcısı Fatih Güngör ile UNICEF Çocuk Koruma Uzmanı Eylen Şavur konuşma yaptı. Açılışın ardından Denetimli Serbestlik Daire Başkanı Yasin Aydın, Türk denetimli serbestlik sisteminin yapısı, işleyişi ve çocuklara yönelik uygulamalarını ele aldığı bir sunum gerçekleştirdi. UNICEF Proje Ulusal Danışmanı Seda Akço Bilen, proje kapsamında hazırlanan Hapse Alternatiflerin Değerlendirilmesi Sistem Analizi’ne ilişkin kapsamlı bir sunum gerçekleştirerek raporun temel bulgularını ve geliştirilen model önerilerini katılımcılarla paylaştı.

YÖN Projesi ile adalet sistemiyle temas eden çocukların temel hak ve özgürlüklerinin uluslararası standartlarla uyumlu biçimde daha etkin korunmasına katkı sunulması, koruyucu ve onarıcı yaklaşımların güçlendirilmesi ve çocuklara özgü hapis dışı alternatiflerin geliştirilmesi hedefleniyor. Bu doğrultuda, çocukların yüksek yararını esas alan uygulamaların yaygınlaştırılması, bireysel ihtiyaçlara uygun müdahale süreçlerinin geliştirilmesi ve ilgili kurumlar arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesine yönelik çalışmalar yürütülüyor.

Ortak Standartlara Yönelik Öneriler Geliştirildi

Çalıştayda, pilot illerde daha önce gerçekleştirilen istişareler sonucunda hazırlanan sistem analizinde öne çıkan vaka yönetimi, sosyal inceleme, bireyselleştirilmiş müdahale planları, aile katılımı, toplum temelli destek mekanizmaları ve kurumlar arası koordinasyon başlıkları değerlendirildi. Pilot illerde edinilen saha deneyimleri doğrultusunda uygulamaların geliştirilmesine yönelik ihtiyaçlar ve ortak öneriler üzerinde duruldu.

Üç gün süren program kapsamında denetimli serbestlik çocuk bürolarının fiziksel ve operasyonel yapısı, risk ve ihtiyaç değerlendirmesi, uzmanlaşma, vaka yönetimi, aile katılımı ve kurumlar arası koordinasyon konularında grup çalışmaları gerçekleştirildi. Çocuklara uygun görüşme alanları, gizlilik, bireyselleştirilmiş vaka planlarının hazırlanması ve toplum temelli destek mekanizmalarına yönlendirme süreçleri de değerlendirildi.

Çalıştayda ayrıca çevrim içi psikososyal destek uygulamaları ile sanal gerçeklik teknolojilerinin denetimli serbestlik sürecinde kullanılabileceği alanlar ele alındı. Sanal gerçeklik uygulamalarının öfke kontrolü, çatışma çözümü, dijital zorbalık, riskli sosyal çevreden uzaklaşma, yaşam becerileri ve aile içi çatışmalarla baş etme gibi alanlarda kullanımına ilişkin öneriler; uygulanabilirlik, etik ilkeler ve güvenlik boyutlarıyla ele alındı.

Programın son bölümünde çocuklarla ilgili güncel yasal düzenlemeler ve bunların uygulamaya olası etkileri üzerinde duruldu. Çalıştay sonucunda elde edilen değerlendirmelerin; çocukların yüksek yararını esas alan koruyucu ve onarıcı yaklaşımların güçlendirilmesine, denetimli serbestlik çocuk bürolarında ortak standartların geliştirilmesine ve pilot uygulamalara yön verecek modellerin oluşturulmasına katkı sunması amaçlandı.

Programa Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdür Yardımcıları Fatih Güngör ve Osman Baturay Teymur, Daire Başkanları Onur Utku Sevim ve Yasin Aydın, Tetkik Hâkimleri Burak Çobanoğlu ve Eda Soğukpınar, Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Dairesi Başkanlığı Tetkik Hâkimi Mehmed Burak Bilgili, Şube Müdürleri Ezgi Çetintürk ve Muhammet Yayla, Sosyologlar Ece Anlar ve İsmail Aykutlu, Eğitim Uzmanı Elçin Çakar Terzioğlu, Psikolog Hava Yıldız, UNICEF Çocuk Koruma Uzmanları Eylen Şavur ve Simin Yalçıntaş Deli ile UNICEF Proje Ulusal Danışmanı Seda Akço Bilen katıldı. Çalıştayda ayrıca pilot illerdeki denetimli serbestlik müdürlüklerinde görev yapan yöneticiler ve uzman personel yer aldı.